3. Maker Dashboard आणि Main Menu

Login केल्यानंतर Maker Dashboard दिसतो. हा विभाग Maker च्या दैनंदिन कामकाजासाठी महत्त्वाचा असतो. येथे उपलब्ध सुविधा, प्रलंबित कामे, बिलांची स्थिती आणि संबंधित अहवाल पाहता येऊ शकतात.

3.1 Dashboard

Dashboard हा पोर्टलचा मुख्य पृष्ठभाग आहे. त्यावर उपलब्ध असलेल्या सुविधांनुसार बिलांची संख्या, प्रलंबित विनंत्या, पूर्ण झालेली कामे आणि इतर महत्त्वाची माहिती दिसू शकते.

Dashboard वापरताना पुढील बाबी तपासाव्यात:

• योग्य आर्थिक वर्ष निवडले आहे का.

• योग्य योजना किंवा कार्यालय निवडले आहे का.

• कोणती बिल विनंती प्रलंबित आहे.

• Checker कडे पाठवायची कामे कोणती आहेत.

• मागील व्यवहारांची स्थिती काय आहे.

3.2 Main Menu म्हणजे काय?

Main Menu म्हणजे पोर्टलमध्ये उपलब्ध असलेल्या प्रमुख कार्यांचा मुख्य मेनू. त्यामधील प्रत्येक पर्याय विशिष्ट कामासाठी वापरला जातो.

Agency Maker च्या काही SNA SPARSH कार्यपद्धतींमध्ये पुढील मेनू किंवा त्यांच्याशी संबंधित पर्याय आढळतात.

4. Maker Main Menu आणि Sub Menu यांचे सविस्तर स्पष्टीकरण

4.1 Master Entry

Master Entry हा विभाग लाभार्थी, Vendor आणि बिल विनंतीसंबंधी प्राथमिक माहिती नोंदवण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.

या विभागात खालील Sub Menu असू शकतात.

A. Beneficiary/Vendor Account Entry

या पर्यायामध्ये लाभार्थी किंवा पुरवठादाराच्या बँक खात्याशी संबंधित माहिती नोंदवली जाते किंवा उपलब्ध नोंदी तपासल्या जातात.

प्रक्रिया:

1. Master Entry मेनू उघडावा.

2. Beneficiary/Vendor Account Entry निवडावा.

3. पोर्टलने मागितलेली लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती भरावी.

4. बँक खाते क्रमांक आणि IFSC Code यांसारखे तपशील लागू असल्यास भरावेत.

5. पोर्टलमध्ये उपलब्ध असलेली पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करावी.

6. नाव, खाते क्रमांक आणि इतर माहिती अचूक असल्याची खात्री करावी.

7. Save पर्याय उपलब्ध असल्यास माहिती जतन करावी.

8. नोंदणी यशस्वी झाल्याचा संदेश किंवा संदर्भ क्रमांक तपासावा.

महत्त्वाचे: काही आवृत्त्यांमध्ये हा पर्याय नवीन लाभार्थी तयार करण्याऐवजी PFMS मधील आधीपासून नोंदवलेल्या लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती मिळवून पडताळतो. त्यामुळे PFMS नोंदणी आवश्यक असल्यास ती आधी पूर्ण करावी.

B. Beneficiary/Vendor Bill Request Entry

या Sub Menu चा वापर लाभार्थी किंवा Vendor साठी देयकाची विनंती तयार करण्यासाठी केला जातो.

प्रक्रिया:

1. Master Entry उघडावा.

2. Beneficiary/Vendor Bill Request Entry निवडावा.

3. संबंधित लाभार्थी किंवा Vendor निवडावा.

4. पोर्टलवर मागितलेला व्यवहाराचा प्रकार निवडावा.

5. योजना, खर्चाचा तपशील आणि आवश्यक रक्कम भरावी.

6. उपलब्ध निधी किंवा मर्यादेची माहिती तपासावी.

7. आवश्यक संदर्भ, बिल क्रमांक किंवा इतर तपशील भरावेत.

8. सर्व माहिती पुन्हा तपासून Save करावे.

9. तयार झालेला Bill Request ID किंवा संदर्भ क्रमांक नोंदवून ठेवावा.

बिल विनंती जतन झाली म्हणजे देयक मंजूर झाले असे नाही. ती पुढील तपासणीसाठी तयार झालेली विनंती असते.

C. Beneficiary/Vendor Bill Request Bulk Upload

काही पोर्टल आवृत्त्यांमध्ये अनेक लाभार्थी किंवा Vendor यांच्या बिल विनंत्या एकाच वेळी अपलोड करण्याची सुविधा उपलब्ध असू शकते.

प्रक्रिया:

1. Bulk Upload किंवा Excel Upload पर्याय उघडावा.

2. पोर्टलने दिलेला Sample Format डाउनलोड करावा.

3. नमुन्यातील आवश्यक स्तंभांमध्ये माहिती भरावी.

4. लाभार्थी कोड, खातेविषयक माहिती, रक्कम आणि इतर आवश्यक तपशील तपासावेत.

5. Excel फाइल दिलेल्या स्वरूपात जतन करावी.

6. Upload पर्यायातून फाइल निवडावी.

7. पोर्टलने दाखवलेल्या Validation Errors तपासाव्यात.

8. चुका दुरुस्त करून फाइल पुन्हा अपलोड करावी.

9. यशस्वी अपलोड झाल्यानंतर तयार झालेल्या नोंदी तपासाव्यात.

नमुना फाइलमधील स्तंभांची नावे, फाइलचा प्रकार आणि आकाराची मर्यादा पोर्टलनुसार वेगळी असू शकते.

4.2 Agency Bill Request Send to Checker

हा Maker च्या कामकाजातील महत्त्वाचा पर्याय आहे. तयार केलेल्या बिल विनंत्या Agency Checker कडे तपासणीसाठी पाठवण्यासाठी याचा वापर केला जातो.

प्रक्रिया:

1. संबंधित बिल विनंती तयार करून जतन केलेली असावी.

2. Agency Bill Request Send to Checker किंवा तत्सम पर्याय उघडावा.

3. प्रलंबित बिलांची यादी तपासावी.

4. पाठवायच्या बिलाची निवड करावी.

5. Bill Details उघडून संपूर्ण माहिती तपासावी.

6. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करण्याची सुविधा असल्यास ती जोडावीत.

7. चुकीची नोंद असल्यास उपलब्ध पर्यायानुसार दुरुस्ती करावी.

8. बिल पाठवण्यापूर्वी रक्कम आणि लाभार्थी तपशील पुन्हा तपासावेत.

9. Send to Checker निवडावे.

10. बिल यशस्वीरीत्या पाठवल्याचा संदेश तपासावा.

बिल Checker कडे पाठवल्यानंतर त्याची स्थिती बदलू शकते. अशा वेळी Maker ने त्याच बिलाची अनावश्यक नवीन विनंती तयार करू नये.

4.3 Beneficiary Account Detail Report

हा अहवाल उपलब्ध असल्यास लाभार्थी किंवा Vendor यांच्या नोंदवलेल्या खात्याचा तपशील तपासण्यासाठी वापरला जातो.

यामध्ये पुढील माहिती पाहता येऊ शकते:

• लाभार्थी किंवा Vendor ची ओळख.

• खातेविषयक नोंद.

• नोंदीची उपलब्ध स्थिती.

• पडताळणीशी संबंधित माहिती.

अहवाल पाहताना लाभार्थ्याच्या गोपनीय माहितीची सुरक्षितता राखावी.

4.4 Agency Bill Request Status Report

या अहवालाद्वारे तयार केलेल्या बिल विनंत्यांची स्थिती तपासता येते.

उदाहरणार्थ, पोर्टलमध्ये उपलब्ध असलेल्या स्थितीनुसार बिल जतन झाले आहे, Checker कडे पाठवले आहे, परत आले आहे किंवा पुढील प्रक्रियेत आहे का, हे समजू शकते.

प्रक्रिया:

1. Reports विभाग उघडावा.

2. Agency Bill Request Status Report निवडावा.

3. आर्थिक वर्ष आणि आवश्यक फिल्टर निवडावेत.

4. Bill Request ID किंवा उपलब्ध संदर्भानुसार शोध घ्यावा.

5. संबंधित बिलाची स्थिती तपासावी.

6. बिल परत आले असल्यास आक्षेप किंवा Remarks वाचावेत.

4.5 Agency Bill Status Report

या अहवालाचा उपयोग बिलाच्या पुढील प्रक्रियेची स्थिती तपासण्यासाठी केला जातो. उपलब्ध माहितीमध्ये बिलाचा संदर्भ क्रमांक, संबंधित रक्कम आणि प्रक्रिया स्थिती असू शकते.

या अहवालातून बिल अंतिम मंजूर झाले आहे किंवा प्रत्यक्ष पैसे जमा झाले आहेत, असे स्वतंत्र पडताळणीशिवाय गृहीत धरू नये.

4.6 Agency Scheme Component Report

योजना आणि खर्चाच्या घटकांनुसार उपलब्ध माहिती पाहण्यासाठी हा अहवाल उपयोगी ठरू शकतो.

उदाहरणार्थ, विशिष्ट योजनेतील खर्चाचा घटक, संबंधित विनंत्या किंवा उपलब्ध घटकनिहाय माहिती तपासता येऊ शकते. नेमकी माहिती पोर्टलच्या आवृत्तीवर अवलंबून असते.

5. Maker साठी बिल तयार करण्याची संपूर्ण प्रक्रिया

टप्पा 1: योजना आणि आर्थिक वर्ष तपासणे

काम सुरू करण्यापूर्वी योग्य आर्थिक वर्ष, योजना, संस्था आणि उपलब्ध अधिकार तपासावेत.

टप्पा 2: निधी किंवा Ceiling तपासणे

संबंधित DDO किंवा सक्षम कार्यालयाकडून आवश्यक निधी मर्यादा उपलब्ध आहे का, याची खात्री करावी. निधीची मर्यादा उपलब्ध नसल्यास बिल विनंती तयार करताना अडचण येऊ शकते.

टप्पा 3: लाभार्थी किंवा Vendor निवडणे

नोंदणीकृत लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती तपासावी. नाव, बँक खाते आणि इतर तपशील अधिकृत नोंदींशी जुळत असल्याची खात्री करावी.

टप्पा 4: Bill Request तयार करणे

Bill Request Entry मध्ये पोर्टलने मागितलेली सर्व माहिती भरावी. खर्चाचा उद्देश, रक्कम आणि आवश्यक संदर्भ यांमध्ये विसंगती राहणार नाही याची काळजी घ्यावी.

टप्पा 5: आवश्यक कागदपत्रे जोडणे

लागू नियमांनुसार बिल, पावती, मंजुरी आदेश, लाभार्थी तपशील किंवा इतर आवश्यक पुरावे जोडावेत. पोर्टलमध्ये दस्तऐवज अपलोड करण्याची सुविधा असल्यास दिलेल्या फाइल प्रकाराचे आणि आकाराचे नियम पाळावेत.

टप्पा 6: बिलाचा मसुदा जतन करणे

Save पर्याय उपलब्ध असल्यास माहिती जतन करावी. यामुळे बिल विनंतीचा संदर्भ क्रमांक तयार होऊ शकतो. जतन झालेली विनंती आणि Checker कडे पाठवलेली विनंती या वेगवेगळ्या अवस्था आहेत.

टप्पा 7: बिल तपासणे

बिल पाठवण्यापूर्वी खालील बाबी तपासाव्यात:

• लाभार्थी किंवा Vendor योग्य आहे.

• रक्कम मंजूर खर्चाशी जुळते.

• बँक खात्याची माहिती योग्य आहे.

• संबंधित योजनेचा तपशील बरोबर आहे.

• आवश्यक कागदपत्रे जोडलेली आहेत.

• दुबार बिल विनंती तयार झालेली नाही.

• निधीची उपलब्ध मर्यादा पुरेशी आहे.

टप्पा 8: Checker कडे पाठवणे

Agency Bill Request Send to Checker या किंवा संबंधित पर्यायातून बिल पाठवावे. यशस्वी संदेश मिळाल्यानंतर बिलाची स्थिती तपासावी.

टप्पा 9: बिलाचा पाठपुरावा करणे

Reports विभागातील उपलब्ध Status Report वापरून बिलाची स्थिती तपासावी. बिल परत आले असल्यास कारण समजून आवश्यक दुरुस्ती करावी.

6. Draft Bill म्हणजे काय?

Draft Bill म्हणजे प्राथमिक स्वरूपात तयार केलेले, परंतु अद्याप पुढील तपासणीसाठी अंतिमरीत्या पाठवलेले नसलेले बिल किंवा बिल विनंती.

Draft स्थितीत खालील कामे करावीत:

1. अपूर्ण माहिती पूर्ण करावी.

2. रक्कम आणि खर्चाचा तपशील तपासावा.

3. लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती पडताळावी.

4. आवश्यक कागदपत्रे जोडावीत.

5. बिलाची दुबार नोंद झालेली नाही याची खात्री करावी.

6. पोर्टलमध्ये उपलब्ध असल्यास Preview किंवा View Details वापरावा.

7. सर्व माहिती योग्य झाल्यानंतरच पुढील प्रक्रियेसाठी पाठवावे.

प्रत्येक पोर्टलमध्ये Draft नावाचा स्वतंत्र पर्याय असेलच असे नाही. काही प्रणालींमध्ये Save, Pending किंवा इतर स्थितीनावांचा वापर केला जातो.

7. Checker कडून बिल परत आल्यास Maker ने काय करावे?

Checker ने बिलामध्ये त्रुटी आढळल्यास ते दुरुस्तीसाठी परत पाठवले जाऊ शकते.

अशा वेळी:

1. संबंधित Status Report उघडावा.

2. परत आलेले बिल शोधावे.

3. Checker ने दिलेला आक्षेप किंवा Remarks वाचावा.

4. मूळ बिलातील संबंधित माहिती तपासावी.

5. अधिकृत कागदपत्रांनुसार आवश्यक दुरुस्ती करावी.

6. आवश्यक असल्यास दुरुस्त कागदपत्रे अपलोड करावीत.

7. बिल पुन्हा तपासावे.

8. पोर्टलवरील अधिकृत प्रक्रियेनुसार बिल पुन्हा Checker कडे पाठवावे.

दुरुस्ती करताना मूळ व्यवहाराची माहिती बदलण्याची गरज नसल्यास अनावश्यक बदल करू नयेत. बिल परत आले म्हणून नवीन बिल तयार करण्याऐवजी उपलब्ध दुरुस्ती प्रक्रियेचा वापर करावा.

8. Maker च्या कामकाजातील सामान्य चुका

चुकीचा लाभार्थी निवडणे: नाव आणि ओळख तपशील तपासल्याशिवाय बिल तयार करू नये.

चुकीचा खाते क्रमांक किंवा IFSC: अधिकृत बँक नोंदींशी माहिती जुळवावी.

निधी मर्यादेपेक्षा जास्त रक्कम भरणे: उपलब्ध Ceiling आणि मंजूर मर्यादा तपासावी.

आवश्यक कागदपत्रे न जोडणे: संबंधित योजनेच्या नियमांनुसार सर्व पुरावे जोडावेत.

एकाच बिलाची दुबार नोंद करणे: Bill Request ID आणि Status Report तपासावे.

बिल पाठवल्यानंतर स्थिती न तपासणे: Checker कडे पाठवलेल्या बिलांचा नियमित पाठपुरावा करावा.

चुकीच्या आर्थिक वर्षात काम करणे: व्यवहाराच्या कालावधीशी संबंधित योग्य आर्थिक वर्ष निवडावे.

9. Maker साठी सुरक्षितता आणि नोंदी व्यवस्थापन

• Login ID आणि Password गोपनीय ठेवावेत.

• दुसऱ्या व्यक्तीच्या Login ID वरून अधिकृत काम करू नये.

• OTP किंवा इतर प्रमाणीकरण माहिती अनधिकृत व्यक्तींना देऊ नये.

• बिलाचे संदर्भ क्रमांक आणि अधिकृत व्यवहार नोंदी सुरक्षित ठेवाव्यात.

• लाभार्थ्यांची वैयक्तिक व बँकविषयक माहिती अनावश्यकपणे शेअर करू नये.

• बिल पाठवण्यापूर्वी सर्व तपशीलांची पडताळणी करावी.

• व्यवहार पूर्ण झाल्याचा पुरावा म्हणून पोर्टलवरील स्थिती आणि अधिकृत नोंदी तपासाव्यात.

10. Maker आणि Checker यांच्यातील फरक

Maker आणि Checker यांची कार्ये वेगळी असतात. Maker ने बिल तयार केले म्हणजे त्याला अंतिम मंजुरी मिळाली असे होत नाही.

11. Maker ने रोजच्या कामकाजात पाळावयाची तपासणी यादी

• योग्य Login आणि आर्थिक वर्ष निवडले आहे.
• योग्य योजना आणि संस्था तपासली आहे.
• लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती पडताळली आहे.
• बँक खाते आणि IFSC तपासले आहेत.
• उपलब्ध निधी मर्यादा तपासली आहे.
• बिलाची रक्कम आणि खर्चाचा उद्देश योग्य आहे.
• आवश्यक कागदपत्रे जोडली आहेत.
• बिलाचा मसुदा जतन झाला आहे.
• दुबार बिल तयार झालेले नाही.
• बिल Checker कडे यशस्वीरीत्या पाठवले आहे.

• बिलाचा संदर्भ क्रमांक आणि स्थिती तपासली आहे.

SNA SPARSH मधील Maker ची भूमिका आर्थिक व्यवहारांची प्राथमिक नोंद अचूकपणे करणे, लाभार्थी किंवा Vendor ची माहिती तपासणे, बिल विनंती तयार करणे आणि ती अधिकृत तपासणीसाठी Checker कडे पाठवणे अशी आहे.

Maker ने Login पासून बिलाचा मसुदा तयार करणे, आवश्यक कागदपत्रे जोडणे, बिल पाठवणे आणि त्याची स्थिती तपासणे या प्रत्येक टप्प्यावर काळजी घेतल्यास चुका कमी होतात आणि कामकाज अधिक व्यवस्थित होते.

पोर्टलमधील Main Menu आणि Sub Menu ची नावे राज्य, विभाग आणि आवृत्तीनुसार बदलू शकतात. त्यामुळे प्रत्यक्ष काम करताना अधिकृत पोर्टलवरील उपलब्ध पर्याय आणि विभागीय सूचनांना प्राधान्य द्यावे.

SNA SPARSH MAKER Login

SNA SPARSH CHECKER Login व संपूर्ण माहिती

SNA-SPARSH प्रणाली : शाळा स्तरावरील संपूर्ण मार्गदर्शक माहिती